Katalog artystów

Restauracja Europa

Festiwal Interakcje 2007, Piotrków TrybunalskiFestiwal Interakcje 2007, Piotrków TrybunalskiFestiwal Interakcje 2007, Piotrków Trybunalski
Festiwal Interakcje 2007, Piotrków TrybunalskiFestiwal Interakcje 2008, Piotrków TrybunalskiFestiwal Interakcje 2007, Piotrków Trybunalski
Festiwal Interakcje 2007, Piotrków TrybunalskiFestiwal Interakcje 2007, Piotrków TrybunalskiFestiwal Interakcje 2007, Piotrków Trybunalski

 

Grupa Restauracja Europa powstała w 2000 roku, założona przez Piotra Gajdę i Gordiana Pieca. Nazwa grupy pochodzi od nazwy restauracji, mieszczącej się przy Placu Kościuszki 4 w Piotrkowie Trybunalskim – swego czasu najbardziej ekskluzywnego lokalu w okolicy, ze świetną kuchnią i przedwojenną tradycją. Miejsce od 2000 roku przestało istnieć jako lokal gatronomiczno-rozrywkowy, ale przez kilka lat po jego zamknięciu miały tam jeszcze miejsce pierwsze edycje Festiwalu Interakcje, powołanego przez Piotra Gajdę, Gordiana Pieca, Ryszarda Piegzę i Jana Świdzińskiego1.


Grupa Restauracja Europa ma charakter artystyczno-kuratorski. Jej członkowie – głównie Piotr Gajda i Gordian Piec co roku organizują w Piotrkowie Trybunalskim Międzynarodowy Festiwal Sztuki Akcji "Interakcje", który stał się jednym z największych i najstarszych tego typu przeglądów w Europie. Na przestrzeni 15 lat w festiwalu wzięło udział kilkuset artystów z całego świata, zarówno tych o światowej renomie, jak i młodych, dopiero debiutujących. Od początku Interakcje są inicjatywą pozainstytucjonalną, organizowaną przez Stowarzyszenie „Galeria Off”. Artyści prezentują swoje działania, promując jednocześnie ideę Interakcji nie tylko w Polsce. W 2008 roku wzięli udział w projekcie "I AM/JESTEM-polski performans" zorganizowanym przez Stranmillis University Collage i Towarzystwo Artystyczne Bbeyond w Belfaście, w 2011 gościli w Madrycie na zaproszenie organizatorów niezależnego Festiwalu Sztuki Performance Accion!MAD. Ze swoją sztuką odwiedzili również Paryż, Monzę, Ostrawę, Mińsk i Brukselę…

Grupa Restauracja Europa ma otwartą formułę członkowską, jej skład zmienia się w zależności od danej sytuacji, kontekstu chwili, projektów, w których biorą udział poszczególni członkowie. Trzon grupy stanowią Piotr Gajda i Gordian Piec, w akcjach grupy bierze udział m.in. Mariusz Marchewa, Marchlewicz, Piotr Łaszek, Olga Nowakowska i Karina Poteralska.

Restauracja Europa porusza się w obszarze różnych mediów: performance, instalacja, fotografia, wideo, a także bardziej tradycyjnych, jak malarstwo czy rzeźba. Włącza w swoje działania również poezję. Cytując członków grupy: Kluczowym elementem tworzenia jest moment spotkania ludzi o różnej „urodzie” oraz miejsce prezentacji. Fundamentem funkcjonowania grupy Restauracja Europa jest otwarta formuła przynależności i aktywności. Grupowe działanie RE to symbolicznie ograniczona przestrzeń służąca do poznawania wzajemnych doświadczeń i zdolności interpretacji. Działanie indywidualne, to badanie zależności pomiędzy tym co wewnątrz i na zewnątrz, pomiędzy Ja jednostki i Ja grupy.

W sztuce Restauracji Europa odnajdziemy ślady praktyki dadaistycznej oraz działań Fluxusu. Najbardziej spektakularne są akcje performerskie grupy. Charakterystyczny, często wykorzystywany przez nich strój to czarne garnitury i krawaty. Tym stylem nawiązują do image bohaterów filmów Quentina Tarantino. Ważne w akcjach grupy są rekwizyty i elementy choreografii synchronizującej ruchy i gesty artystów. Tradycją grupy jest coroczny występ na Festiwalu Interakcje, którego są gospodarzami.

W 2007 roku wykonali dwie akcje - w przestrzeni publicznej oraz galerii. W pierwszej artyści w odblaskowych kamizelkach z logo festiwalu towarzyszyli każdemu pieszemu przechodzącemu przez ulicę. Nawiązali tym samym do akcji przeprowadzania dzieci szkolnych przez jezdnię przez osoby w takich właśnie strojach. Spektakularna akcją, którą można by podsumować jak piszą Małgorzata Butterwick i Monika Branicka „ze sztuką bezpieczniej”, doskonale oddawała ideę Interakcji – czyli nawiązanie kontaktu z drugim człowiekiem, tu przypadkowym odbiorcą, przechodniem2.

W performance w galerii, podczas tej samej edycji dwie sytuacje działy się symultanicznie. Mariusz Marchewa Marchlewicz, stał odwrócony tyłem do widzów, przed pustym stolikiem z białym obrusem i odczytywał tekst opisujący wystawny obiad. Tekst rozgrywał się na 2 poziomach - opisu estetyki stołu, z konwenansami zachowania biesiadników oraz opisu relacjonującego emocje bliskie paranoi, które kryły się pod konwencjonalną fasadą. Kiedy Marchewa odczytywał tekst pozostali dwaj artyści (Gajda i Piec) balansowali na palcu drewniane tyczki. "Akrobacja" udawała im się z różnym skutkiem, testując w ten sposób refleks artystów oraz publiczności, ponieważ tyczki upadały w różnych kierunkach. Działanie z tyczkami doskonale korespondowało z tekstem balansującym na cienkiej granicy między konwencją uważaną za normalną a obłędem. W stworzonej przez grupę sytuacji, nie było dramatu, raczej ironia i groteska3.

W 2008 roku podczas jubileuszowej – 10 edycji festiwalu wykonali bardzo wizualną akcję, która toczyła się w wyznaczonym kwadratowym polu. Brało w niej udział czterech artystów, z których każdy działał na "swoim" boku kwadratu, oraz artystka, pełniąca pomiędzy nimi rolę "medium". Artyści przebrali się na oczach widzów w stroje artystyczne, czyli eleganckie garnitury. Następnie wykonywali tą samą czynność (gra w kółko/krzyżyk), po czym podnieśli w górę listwy posypane białym proszkiem, wyznaczające boki kwadratu, zginając je aż do złamania. Występ zakończył wystrzał konfetti.

W 2013 roku, podczas 15 jubileuszu Interakcji, Restauracja Europa wykonała trzy performance, za każdym razem odwołując się do historii festiwalu oraz lokalu, z którym wiąże się początek ich wspólnych działań. Jedna z akcji miała miejsce obok budynku dawnej restauracji. Artyści odczyścili z brudu i gołębich pozostałości tablicę przypominającą, że w 1998 roku Ryszard Piegza przeniósł do restauracji Europa Centrum Świata z Dworca Perpignan, ustanowionego tam przez Salvadora Dali w 1963 roku. Następnie postawili stolik, który przykryli białym obrusem, ustawili na nim kieliszki i kwiatki oraz podpisali „Stolik Andrzeja Partuma”. Akcja przypomniała działanie Partuma z 1998 roku, kiedy to nieżyjący już artysta usiadł przy stoliku w restauracji Europa i rozmawiał z każdym, kto się do niego przysiadł. Pozostawione przez artystów dwa puste krzesła zachęcały aby na nich usiąść i nawiązywały do głównej idei Interakcji – spotkania człowieka z człowiekiem4.

W akcjach grupy pojawia się element przewrotności, gry z odbiorcą. W 2009 roku na Festiwalu Sztuka i Dokumentacja członkowie grupy wykonali performance, w którym w którym udało im się zamienić role artystów i widzów. Przed Domkiem Ogrodnika (dawne Patio Centrum Sztuki AHE) grabili liście. Widzowie przyglądali się akcji. Artyści zaczęli namawiać publiczność do pomocy. W efekcie publiczność zaczęła grabić liście, a artyści stali się obserwatorami sytuacji.

Historia działań Restauracji Europa i historia festiwalu Interakcje mają ze sobą ścisły związek i jedna aktywność napędza drugą. Też istotne jest przenikanie się sfery lokalnej z globalną. Artyści zapraszają do Piotrkowa twórców performance z całego świata, jednocześnie zderzając ich z piotrkowską specyfiką, dość typowego dla Polski średniej wielkości miasta, gdzie życie płynie w innym rytmie niż w Łodzi czy Warszawie. Ale może właśnie tutaj interakcja między artystami a widzami może zachodzić silniej, głębiej niż w dużych aglomeracjach, gdzie mieszkańcy mają więcej bodźców i propozycji spędzania wolnego czasu. W Piotrkowie wydarzenie to jest bardziej widoczne, artyści z całego świata działają nie tylko w galerii przy Dąbrowskiego 5, ale także w centrum handlowym, na starym rynku, na ulicach i w zaułkach miasta. Wielkiego majowego święta sztuki performance nie da się tu przeoczyć.

MANIFEST ARTYSTYCZNY RESTAURACJI EUROPA:

RE szuka rytmów, dźwięków, gestów i kolorowych baniek na wietrze.

RE wdaje się w dyskusje choć nie zawsze musi być zrozumiana i nie chce nikogo nawracać.

RE otwiera parasole, które choć dziurawione przez rytm minut i lat stać się mogą choć na chwilę namiastką bliskości i bezpieczeństwa.

RE robi performance po to aby uświadomić sobie niepokoje, wzajemne relacje i nastroje.

Kiedy wychodzimy na ulicę czujemy jak otacza nas pośpiech, napięcie, wrogość i strach.

Wszyscy naokoło szukają swoich stref bezpieczeństwa, osłaniają się i odwracają.

Nigdy wcześniej nie wiemy co chcemy zrobić. Gdybyśmy to wiedzieli akcja nie miałaby sensu. Wystarczyłby opis albo wiersz albo artykuł do gazety.

Działanie w przestrzeni i w interakcji z innymi ludźmi pozwala nam zrozumieć co nas dręczy.

Opisy pozostawiamy na potem.

Szukamy interakcji i reakcji.

Nie planujemy.

Jesteśmy spontaniczni i otwarci.

Nie wiemy co nas czeka.

1Paulina Kempisty, ARTykuły, Magazyn Studentów Historii Sztuki KUL, nr 7, s. 128

2Małgorzata Butterwick, Monika Branicka, InterAZJE w Piotrkowie Trybunalskim. Dzień I. II. i III.http://www.obieg.pl/recenzje/1278

3Małgorzata Butterwick,, Część druga relacji z INTERAKCJI 9 w Piotrkowie Trybunalskim, http://www.obieg.pl/recenzje/1352

4Paulina Kempisty, ARTykuły, Magazyn Studentów Historii Sztuki KUL, nr 7, s. 135

Anka Leśniak

Realizacja: Dianthus
Dokument wydrukowany ze strony: www.artysci-lodzkie.pl/pl/artysta/r/restauracja-europa/