Katalog artystów

Agnieszka Chojnacka

Neon, ŁódźNeon, ŁódźOver the rainbow, Galeria Manhattan, Łódź, foto Agnieszka Ucińska
Over the Rainbow, Galeria Manhattan, Łódź 2008, ostatnie dni wystawyBędzie dobrzeBędzie dobrze
Krótka historia lotu, videoKrótka historia lotu, videoKrótka historia lotu, video
Jaskinia, instalacja, Memory Project, Łódź - Nowy OrleanJaskinia, instalacja, Memory Project, Łódź - Nowy Orlean 

Agnieszka Chojnacka (ur.1979) ukończyła studia w łódzkiej Akademii Sztuk Pięknych na Wydziale Grafiki i Malarstwa, dyplom w 2004 w Pracowni Fotografii Użytkowej prof. Grzegorza Przyborka i w Pracowni Fotografii i Obrazu Wideo adiunkta Konrada Kuzyszyna. W 2006 artystka otrzymała stypendium Art Council England w ramach projektu Accession oraz stypendium Klubu Strasburga Artist in residence. W 2007 roku w ramach stypendium im. Adama Mickiewicza uczestniczyła w projekcie „Hertzel – Mirage”, będącym częścią obchodów Roku Polsko-Izraelskiego w Tel Awiwie. W 2008 roku otrzymała Stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Zajmuje się fotografią, instalacją dźwiękową, sztuką wideo i sztuką multimedialną.

Artystka zestawia ze sobą nieprzystające do siebie przestrzenie, zaskakując tym samym widza i wyzwalając go ze schematów myślenia. W swoich pracach przenosi odbiorców w nierzeczywisty świat, zaciszny, spokojny i bezpieczny, na który nakłada niepokojącą w tym kontekście, codzienną rzeczywistość, nierzadko nieprzyjazną, czasem pełną przemocy. Zestawienie tych dwóch światów w niektórych pracach potęgowane jest tekstem: słowem mówionym lub pisanym. W „Krótkiej historii lotu” kamera prowadzona jest przez korytarz między dwoma rzędami metalowych regałów ciasno zastawionych wypchanymi ptakami. To sala wystawiennicza Muzeum Zoologicznego w Strasbourgu, która rejestrowana jest od wejścia do końca korytarza, od pierwszego segmentu do ostatniego. Podczas tej szczególnej wędrówki słyszymy opowieść o lataniu. Jest to rodzaj dość szczegółowej analizy zawierającej nie tylko opis wyglądu mijanych miejsc, widoków które zmieniają się wraz ze zmianą perspektywy, ale również, a może przede wszystkim, charakterystykę emocji towarzyszących wszystkim fazom lotu: począwszy od powzięcia decyzji o nim, poprzez moment wznoszenia i oderwania się od ziemi, uczucie wolności związane z lotem, a także strachu związanego z groźbą upadku z wysokości, aż do momentu … przebudzenia. Rzeczywistość zmieszana jest tu z marzeniem sennym, jednak fakt, że jedna historia opowiadana jest w sumie przez 11 osób, nadaje jej bardziej uniwersalny charakter. Skontrastowanie dwóch przestrzeni: opowiedzianej i pokazanej, otwartej i zamkniętej, przestrzennej i ciasnej, pełnej życia i wypełnionej martwymi ptakami, niezdolnymi do lotu wywołuje poważne pytania dotyczące kondycji ludzkiej, sztuki, miejsca artysty w dzisiejszym świecie. Artystka nie daje na nie odpowiedzi, zmuszając tym samym do tego samego odbiorcę.

Na wystawach Chojnacka układa na podłodze napisy z brokatu, które są roznoszone po przestrzeni galerii przez widzów i jednocześnie niszczone. Podczas wystawy w Gorzowie Wielkopolskim pt. Cząstki elementarne” w 2007 r. każdy kto ją zwiedzał musiał przejść przez wycieraczkę z wymownym napisem „Dziwny jest ten świat”. Umieszczając napis w wejściu, artystka podkreśliła różnicę między światem sztuki i światem pozaartystycznym, a także określiła wspólny element pojawiający się w jej pracach: zaskoczenie. Komunikat, który przekazała poprzez słowo po pewnym czasie przestał być czytelny, jednak praca rozproszona przez osoby poruszające się po wystawie nabrała nowego znaczenia: artystka bowiem przy pomocy odbiorców wypełniła tą pracą każdą przestrzeń galerii.

Artystka zestawia również nieprzystające do siebie obrazy. Umieszcza w przestrzeni rzeczywistej coś niezwykłego, na co pozwala nam popatrzeć, ujawniając tym samym upodobanie odbiorców do podglądania. „Tajemnicą” może być widok innej przestrzeni, która jest nam niedostępna, jak miało to miejsce w pracy „Grawitacja”, w której podglądaliśmy animację podróży kosmicznej, którą zobaczyć można było przez niewielki wizjer.

W jednej z ostatnich prac pt. „Jaskinia” zrealizowanej w ramach Memory Project (Łódź – Nowy Orlean 2013) Chojnacka zbudowała domową wersję szałasu: konstrukcji wznoszonej zazwyczaj przez dzieci, którą anektują własną, wyłączoną ze świata zewnętrznego, przestrzeń. Jest to królestwo dziecka i nierzadko, w jego pojęciu, najbezpieczniejsze miejsce na świecie, choć budowla na stelażu z fragmentów wyposażenia mieszkania, przykryta kocami, wymaga częstych napraw. „Jaskinia” Chojnackiej jest miejscem przytulnym: wzniesiona jest z miękkich, wełnianych koców, którymi również wyłożone jest jej wnętrze. W środku „Jaskini” wyświetlany jest film, na którym widać bańki mydlane niszczone przy pomocy magicznej różdżki. Przy każdym pęknięciu bańki słychać dźwięk eksplozji. Po raz kolejny Chojnacka w jednej pracy zestawiła ze sobą pozostające w sprzeczności przestrzenie, zaskoczyła widza obrazem, którym wypełniła bezpieczną przestrzeń „Jaskini”, zmusiła odbiorcę do porzucenia schematycznego postrzegania rzeczywistości. Odwołała się do wrażeń znanych z dzieciństwa, wyimaginowanego świata wypełniającego wyobraźnię dziecka, ale zestawiła to z obrazem zniszczenia.

Prace Chojnackiej nie są jednoznaczne i mogą być odbierane na bardzo wielu poziomach: od czysto zmysłowego odbioru sprawiającego przyjemność, aż po refleksje na temat przemian, które odbywają się na naszych oczach oraz poważnych pytań egzystencjalnych, związanych z przyszłością ludzkości.


Karolina Jabłońska
 

 

Realizacja: Dianthus
Dokument wydrukowany ze strony: www.artysci-lodzkie.pl/pl/artysta/c/agnieszka-chojnacka/